Như Báo Xây dựng đã phản ánh: Từ một cánh chim đầu đàn của ngành cán thép Việt Nam, sau khi cổ phần hóa, Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng đã tụt dốc không phanh. Tài sản trong nhà máy bị lấy trộm, tẩu tán, hoạt động sản xuất cầm chừng từ năm 2011 và đến năm 2013 chính thức dừng hẳn. Hơn 300 công nhân, lao động không có việc làm. Công ty cũng không có nguồn chi trả các quyền lợi hợp pháp của người lao động. Không những thế, chỉ trong chưa đầy 3 năm, tổng khoản nợ của Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng lên tới 121,3 tỷ đồng và không còn khả năng thanh toán, các khoản nợ lớn như nợ ngân hàng thương mại 54 tỷ đồng; thuế trên 10 tỷ đồng; lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của người lao động trên 29,3 tỷ đồng; đối tác 30 tỷ đồng,…
Sau rất nhiều cuộc thương thảo, giữa năm 2016, Chi cục Thi hành án Dân sự TP Thái Nguyên, Ban lãnh đạo Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Thái Nguyên đã thống nhất về việc giải quyết thi hành án bằng cách thanh lý bán đấu giá toàn bộ khối tài sản trên đất của doanh nghiệp này với số tiền khởi điểm là gần 56,8 tỷ đồng.
Đầu năm 2016, sau quá trình mời gọi nhà đầu tư, Công ty CP Thương mại Thái Hưng là doanh nghiệp duy nhất có thể đáp ứng được các yêu cầu khi cam kết sẽ không tháo dỡ tài sản là thiết bị, tư liệu sản xuất mà tiếp tục đầu tư để tái sản xuất thép cán để giải quyết việc làm và bảo vệ quyền lợi cho người lao động, đảm bảo an sinh xã hội.
Nhà xưởng công ty ngày đầu tiên tiếp nhận lại từ Chi cục thi hành án.
Sau hơn 3 năm tắt lửa, ngày 28/12/2016 trở thành ngày vui của tập thể cán bộ công nhân Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng khi dây chuyền thép cán sau bao nỗ lực phục hồi đã cho ra mẻ thép đầu tiên.
Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui, rất nhiều công nhân của Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng vẫn còn canh cánh nỗi lo bởi nhiều quyền lợi, chế độ của người lao động theo quy định bao năm qua đến nay vẫn chưa thể giải quyết dứt điểm. Bất tắc dĩ, tập thể người lao động đã và đang làm việc tại Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng đã phải lên tiếng “đòi” được bảo vệ liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của họ.
Theo ông Vũ Mệnh Khanh, đại diện người lao động của Công ty cho biết: Mặc dù đã có kinh phí từ bán đấu giá tài sản, nhưng chủ nợ là Ngân hàng Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Thái Nguyên đã “chặn” hết luôn toàn bộ số tiền 57 tỷ đồng với lý do doanh nghiệp phải trả nợ gốc và lãi.
Trong khi đó, tìm hiểu của PV cho thấy: Tại cuộc làm việc với đại diện người lao động và các ngành chức năng ngày 29/8/2016, đại diện Ban lãnh đạo Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thái Nguyên đã cam kết cắt giảm lãi suất để cho Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng giải quyết quyền lợi của người lao động. Cụ thể: Công ty nợ Ngân hàng 55 tỉ đồng, Ngân hàng sẽ thu hồi 38 tỉ đồng (gồm nợ gốc là trên 33 tỉ đồng và 5 tỉ tiền lãi). Số 17 tỉ đồng tiền lãi còn lại, trước mắt, sẽ để lại khoản tiền lãi hơn 9 tỉ đồng (thuộc thẩm quyền) để giải quyết ngay; khoản tiền lãi hơn 8 tỉ đồng còn lại đang chờ cấp trên phê duyệt và sẽ trao lại cho Công ty khi có ý kiến của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam.
Văn bản đề nghị của Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng.
Tuy nhiên, theo đại diện Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng với khoản tiền “hỗ trợ” như quan điểm của phía Ngân hàng thì Công ty không thể trả hết các quyền lợi cho người lao động.
Trước thực tế trên, ông Nguyễn Thành Long, Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Thái Nguyên đã đề nghị Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thái Nguyên xem xét và hỗ trợ nhiều hơn nữa (ngoài khoản tiền lãi 17 tỉ đồng như cam kết) để người lao động có cơ hội được giải quyết các chế độ theo luật định.
Trong khi đó, theo Luật sư Lê Minh Thắng, Công ty Luật TNHH MTV K và Cộng sự (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội): Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động tại Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng trong trường hợp này phải xem xét thứ tự ưu tiên thanh toán theo đúng quy định tại Điều 47 Luật Thi hành án.
Theo quy định của Luật thi hành án 2008 (Sửa đổi bổ sung năm 2014), về nguyên tắc thì:
“1. Số tiền thi hành án, sau khi trừ đi các chi phí thi hành án và khoản tiền quy định tại khoản 5 Điều 115 của Luật này, được thanh toán theo thứ tự sau đây:
a) Tiền cấp dưỡng; tiền lương, tiền công lao động, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp mất sức lao động; tiền bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tổn thất về tinh thần;
b) Án phí; lệ phí Tòa án
c) Các khoản phải thi hành án khác theo bản án, quyết định.” (Khoản 1 Điều 47).
Văn bản số 3711 ngày 04/10/2016 của UBND tỉnh Thái Nguyên.
Trong văn bản số 3711/UBND-KGVX ngày 04/10/2016, UBND tỉnh Thái Nguyên cũng chính thức “đề nghị Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam- Chi nhánh Thái Nguyên và Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam xem xét và tiếp tục chia sẻ khó khăn với Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng; trước mắt đề nghị Ngân hàng cho Công ty nộp trước phần tiền nợ gốc để Công ty có thêm tiền trả nợ người lao động”.
Tiếc rằng, cho đến nay những quyền lợi chính đáng nêu trên của người lao động tại Công ty CP Luyện cán thép Gia Sàng vẫn chưa được giải quyết một cách thấu tình đạt lý trên cơ sở cộng đồng trách nhiệm và vì người lao động.
